Chơi với máy có nhiều cái lợi: máy không mệt, không nóng giận, sẵn sàng lúc hai giờ sáng, và không bao giờ cười khi bạn đi một nước dở. Nhưng chơi với máy sai cách cũng dễ thành thói quen bấm liên tục, thua liên tục mà không học được gì. Bài này hướng dẫn cách dùng máy trên Cờ Vây Việt để thật sự tiến bộ.
Máy trên Cờ Vây Việt
Ở trang chủ, bạn chơi cờ vây với máy trên bàn 9×9 hoặc 13×13, với bốn mức. Mức thấp đi lỏng tay, để người mới có cơ hội thắng và tập bắt quân. Mức cao tính kỹ hơn và phạt những sai lầm rõ ràng. Muốn dừng lúc nào, bạn thoát ván hoặc đầu hàng.
Nếu đăng nhập tài khoản, mỗi ván được lưu để bạn xem lại từng nước.
Chọn mức thế nào
Một nguyên tắc đơn giản: chọn mức mà bạn thắng khoảng một phần ba đến một nửa số ván.
- Thắng gần hết: mức quá dễ, bạn không bị thử thách, dễ hình thành thói quen xấu.
- Thua gần hết: mức quá khó, bạn không thấy được mình sai ở đâu vì chỗ nào cũng sai.
Khi thắng đều ở một mức, nâng lên một mức. Khi thua liên tục nhiều ván, hạ xuống một mức, không có gì xấu hổ.
Bắt đầu từ 9×9
Với người mới, 9×9 là bàn tốt nhất:
- Ván chỉ vài phút, nên chơi được nhiều ván.
- Mọi khái niệm quan trọng (khí, mắt, sống chết, đối sát, quan tử) đều xuất hiện.
- Kết quả rõ ràng, dễ tìm nước hỏng.
Khi đã thoải mái ở 9×9 mức vừa, chuyển sang 13×13 để tập bố cục và định hướng. 19×19 bạn có thể chơi với người trong phòng online.
Đừng lạm dụng việc đi lại nước
Đi lại nước (dù trên máy hay khi chơi bàn thật với bạn bè) là con dao hai lưỡi. Dùng quá nhiều, bạn không bao giờ phải chịu hậu quả nước sai, và không học được cách đọc trước. Dùng đúng cách:
- Không dùng khi chỉ vì thấy nước đi "không đẹp".
- Dùng khi bạn vừa bỏ sót một nước bắt rõ ràng (sơ ý bấm nhầm), để ván không kết thúc vì một lỗi tay.
- Hoặc dùng có chủ đích: đi lại để thử một hướng khác và so sánh, rồi ghi lại bài học.
Một cách luyện hay: tự đặt luật "mỗi ván chỉ được đi lại một lần".
Học gì từ nước máy đi
Máy ở mức cao thường chọn những nước đơn giản mà chắc chắn. Khi máy đi một nước bạn không hiểu, hãy dừng lại hỏi:
- Nước đó đe doạ gì? Bắt quân? Cắt? Lấy chỗ làm mắt?
- Nếu mình không đáp, mình mất gì?
- Nước đó có phải tiên thủ không?
Nhiều người học được cách tấn công bằng cách nhìn máy tấn công mình.
Nhịp chơi hợp lý
- 3 ván – xem lại 1 ván: chơi ba ván, xem lại ván thua sát nhất theo bài tự xem lại ván.
- Không chơi khi đang bực: thua liên tục ba ván, hãy nghỉ. Ván thứ tư khi đang bực hiếm khi dạy được gì.
- Ghi một dòng vào sổ lỗi sau mỗi buổi.
Khi nào chuyển sang chơi với người
Máy và người chơi rất khác nhau. Máy không tâm lý, không mắc lỗi vì mệt, không có "phong cách". Người thì có. Khi bạn đã thắng đều ở mức vừa trên 9×9, hãy thử chơi online với người thật. Hai loại luyện tập bổ sung cho nhau: máy giúp bạn sửa lỗi kỹ thuật, người giúp bạn quen áp lực và những nước bất ngờ.
Luyện một kỹ năng cụ thể với máy
Máy rất hợp để luyện một kỹ năng tại một thời điểm. Ví dụ:
- Luyện sống chết: mỗi ván, tự đặt mục tiêu không để nhóm nào chết. Khi thua vì mất nhóm, xem lại chính xác nhóm đó yếu từ lúc nào.
- Luyện đếm khí: mỗi khi thấy hai nhóm vây nhau, dừng lại đếm khí trước khi đi. Sau ván, kiểm tra lần đếm có đúng không.
- Luyện quan tử: chơi 9×9 và tập trung vào 20 nước cuối, không bỏ lượt sớm, bắt hết quân chết.
- Luyện bố cục: chơi 13×13 và chỉ chú ý 20 nước đầu, xem mình chia góc và biên thế nào.
Luyện có mục tiêu như vậy hiệu quả hơn nhiều so với chơi "cho vui" mà không để ý gì.
Đổi màu và đổi cỡ bàn
Đừng chỉ cầm một màu. Cầm Đen, bạn phải chủ động vì còn nợ komi 7,5. Cầm Trắng, bạn có thể chơi chắc hơn. Luân phiên giúp bạn hiểu cả hai phong cách.
Tương tự, đổi cỡ bàn: 9×9 luyện chiến đấu và quan tử, 13×13 luyện bố cục và định hướng. Một tuần có thể chia: ba buổi 9×9, hai buổi 13×13.
Đừng coi thắng máy là mục tiêu cuối cùng
Thắng được mức cao nhất của máy là một cột mốc vui, nhưng mục tiêu thật là chơi hay hơn. Có người tìm được một "mẹo" để thắng máy ở một mức nào đó rồi lặp lại mãi, không tiến bộ thêm. Nếu thấy mình thắng máy bằng cùng một kiểu, hãy thử chơi khác đi, hoặc chuyển sang chơi với người.
Câu hỏi thường gặp
Người mới nên chơi mức nào?
Bắt đầu ở mức thấp nhất trên 9×9. Khi thắng hơn một nửa số ván, nâng lên một mức.
Chơi với máy nhiều có làm chơi "như máy" không?
Không, nếu bạn xem lại và hiểu vì sao mình thua. Chơi nhiều mà không nghĩ mới là vấn đề, dù với máy hay người.
Máy có phân tích ván cho mình không?
Hiện site chưa có máy phân tích từng nước cho cờ vây. Bạn xem lại ván đã lưu và tự tìm nước hỏng theo các bài hướng dẫn.
Có nên chơi 13×13 với máy khi chưa vững 9×9?
Có thể thử, nhưng hiệu quả hơn là vững 9×9 trước. Ở 13×13, ván dài hơn và khó tìm lỗi hơn.
Nên chơi với máy mỗi ngày bao lâu?
Không có con số chuẩn. Với người mới, khoảng ba đến sáu ván 9×9 mỗi ngày kèm xem lại một ván là nhịp dễ giữ và hiệu quả. Chơi ít mà đều thường tốt hơn chơi nhiều một lần rồi bỏ cả tuần.
Máy ở mức thấp có đi nước kỳ lạ không?
Có thể, vì mức thấp cố ý đi lỏng tay. Đừng học theo những nước đó; hãy dùng mức thấp để tập bắt quân và sống chết.
