Sau một ván thua, ai cũng muốn biết vì sao. Sau một ván thắng, phần lớn người chơi chỉ vui rồi bấm ván mới. Đó là một cơ hội bị bỏ lỡ. Ván thắng thường giấu lỗi của chính bạn, vì đối phương đã không trừng phạt chúng. Nếu không xem lại, những lỗi đó sẽ theo bạn cho tới khi gặp một đối thủ biết trừng phạt.
Hai loại chiến thắng
Mỗi ván thắng thuộc một trong hai loại (hoặc pha trộn):
- Thắng nhờ mình: bạn đọc đúng, tấn công đúng, quan tử chính xác. Những điều này đáng giữ lại và lặp lại.
- Thắng nhờ đối phương sai: bạn đã có lúc lép vế, nhóm yếu, bị cắt, nhưng đối phương không tận dụng, hoặc họ tự mắc một lỗi lớn hơn.
Mục tiêu của việc xem lại ván thắng là tách hai loại này ra.
Cách xem lại ván thắng
Tìm lúc mình nguy hiểm nhất
Xem nhanh toàn ván và tìm khoảnh khắc bạn gần thua nhất: một nhóm suýt chết, một vùng suýt bị phá, một đối sát suýt thua. Hỏi:
- Nếu đối phương đi đúng ở đó, chuyện gì xảy ra?
- Nhóm của mình yếu từ lúc nào?
Đây là những lỗi "may mắn thoát". Chúng quan trọng không kém lỗi trong ván thua, vì lần sau bạn sẽ không may như vậy.
Tìm nước quyết định
Tìm khoảnh khắc ván cờ nghiêng về phía bạn. Đó là nước của bạn (một đòn tấn công hay, một nước cắt đúng lúc) hay lỗi của đối phương (họ bỏ nhóm yếu, quên nối)? Nếu là nước của bạn, hãy nhớ vì sao bạn thấy nó — đó là kỹ năng cần giữ.
Kiểm tra quan tử
Ván thắng lớn thường có quan tử cẩu thả, vì bạn thấy đã thắng. Hãy xem lại 20 nước cuối: có nước nào bạn đi sai thứ tự, quên nối, bỏ lượt sớm? Những thói quen này sẽ khiến bạn thua những ván sát nút. Xem lỗi quan tử thường gặp.
Ghi cả điều làm tốt
Sổ lỗi thường chỉ ghi lỗi. Với ván thắng, hãy ghi thêm một điều làm tốt, ví dụ: "đuổi nhóm trắng về phía tường mình, lấy được góc". Đọc lại những dòng này giúp bạn biết phong cách của mình mạnh ở đâu. Xem sổ lỗi cờ vây.
Ví dụ bằng lời
Ván 13×13, Đen thắng 12,5 điểm. Xem lại:
- Nước 40: nhóm đen ở biên trái chỉ còn một mắt, Trắng có thể dồn bằng một nước lấy chỗ mắt thứ hai. Trắng đi chỗ khác. Lỗi may mắn thoát của Đen: đã để nhóm yếu quá lâu.
- Nước 58: Đen cắt đúng lúc, tách hai nhóm trắng, bắt được một nhóm. Nước quyết định của Đen: nhận ra điểm cắt khi Trắng vừa đi hình mã.
- Nước 90–110: Đen hai lần đi hậu thủ nhỏ khi còn tiên thủ. Không ảnh hưởng vì đang thắng xa, nhưng là thói quen xấu.
Kết luận ghi sổ: "Làm tốt: nhận ra điểm cắt hình mã. Cần sửa: nhóm yếu ở biên, thứ tự quan tử."
Khi nào không cần xem ván thắng
Nếu đối phương rõ ràng yếu hơn nhiều và ván kết thúc sớm vì họ mất nhóm lớn ngay từ đầu, ván đó ít giá trị học. Hãy dành thời gian cho những ván thắng sát nút hoặc ván có trận đánh lớn.
Luyện trên site
Ván chơi với máy ở trang chủ và ván online đều được lưu trong tài khoản khi bạn đăng nhập. Mỗi tuần, chọn một ván thắng sát nhất để xem lại theo cách trên, song song với việc xem lại ván thua.
Những câu hỏi riêng cho ván thắng
Ngoài việc tìm lúc nguy hiểm nhất và nước quyết định, vài câu hỏi khác giúp bạn khai thác ván thắng tốt hơn:
- Mình có thắng nhiều hơn được không? Một ván thắng 3 điểm có khi lẽ ra thắng 20 điểm nếu bạn không bỏ lỡ một nước bắt nhóm. Thói quen bỏ lỡ cơ hội sẽ khiến bạn thua khi gặp đối thủ mạnh hơn.
- Mình có chơi quá liều khi đang dẫn không? Nhiều ván thắng suýt thành thua vì bạn đánh nhau không cần thiết khi đã dẫn xa.
- Đối phương có chiến thuật nào làm mình khó chịu? Ghi lại. Lần sau gặp kiểu chơi đó, bạn đã có sự chuẩn bị.
Thắng mà vẫn học như thua
Có một thái độ rất hữu ích: xem mỗi ván, thắng hay thua, là một bộ dữ liệu. Ván thua cho biết điểm yếu lộ ra. Ván thắng cho biết điểm yếu còn ẩn và điểm mạnh đang có. Người chơi tiến bộ đều thường có thói quen này: họ ít vui quá mức khi thắng và ít buồn quá mức khi thua, vì cả hai đều là thông tin.
Chia sẻ ván thắng với bạn chơi
Nếu bạn chơi với bạn bè qua link mời trong phòng online, sau ván hãy cùng nhau xem lại. Người thua thường thấy rõ nhất chỗ người thắng đã may mắn. Một cuộc trò chuyện năm phút sau ván có thể chỉ ra những điều cả hai tự xem không nhận ra.
Câu hỏi thường gặp
Ván thắng có đáng xem bằng ván thua không?
Ván thắng sát nút thì có. Chúng thường chứa những lỗi mà đối phương mạnh hơn sẽ trừng phạt.
Làm sao biết mình thắng nhờ mình hay nhờ đối phương?
Tìm nước quyết định: nếu đó là nước chủ động hay của bạn, bạn thắng nhờ mình; nếu đó là lỗi lớn của đối phương, chiến thắng phần nhiều nhờ họ.
Có nên ghi điều làm tốt vào sổ lỗi?
Có. Biết điểm mạnh giúp bạn chọn lối chơi hợp với mình và tự tin hơn trong những ván khó.
Xem lại ván thắng mất bao lâu?
Khoảng năm đến mười phút cho một ván 9×9 hay 13×13, tập trung vào lúc nguy hiểm nhất và nước quyết định.
Có nên ghi lại cả những ván thắng dễ?
Không cần ghi chi tiết. Một dòng ngắn trong sổ là đủ, chủ yếu để đếm số ván. Thời gian xem lại kỹ nên dành cho ván thắng sát nút hoặc ván có trận đánh lớn, vì đó là nơi lỗi ẩn nhiều nhất.
Thắng máy có cần xem lại không?
Có, nhất là khi vừa thắng một mức mới. Xem lại giúp bạn biết mình thắng nhờ chiến thuật gì, và liệu cách đó có dùng được với người chơi thật hay không.
Xem ván thắng có làm mất vui không?
Không hẳn. Nhiều người thấy vui hơn khi hiểu rõ vì sao mình thắng, thay vì chỉ nhớ kết quả.
