Nếu đối phương chiếm góc bằng điểm sao, góc bên dưới quân đó vẫn còn khoảng trống. Một trong những nước hay gặp nhất trong cờ vây hiện đại là xâm nhập vào điểm 3-3, ngay dưới điểm sao. Đây là cuộc trao đổi kinh điển: bên xâm nhập lấy đất góc, bên điểm sao lấy bức tường.
Vì sao 3-3 sống được
Điểm 3-3 nằm trong góc, sát hai mép bàn. Như đã nói ở bài góc, cạnh và trung tâm, mép bàn giúp nhóm tạo mắt với rất ít quân. Vì vậy, dù Đen có điểm sao ngay bên trên, Trắng thường sống được trong góc sau vài nước, nếu Đen không có thêm quân hỗ trợ gần đó.
Nói cách khác: một quân điểm sao đứng một mình không giữ được góc tuyệt đối. Đó là cái giá của việc chiếm góc nhanh bằng một nước.
Kết quả quen thuộc
Trong phần lớn các chuỗi nước sau xâm nhập 3-3:
- Trắng sống trong góc với một vùng đất nhỏ nhưng chắc chắn.
- Đen có một bức tường quân hướng ra một cạnh và trung tâm, và thường được đi tiếp hoặc Trắng được đi tiếp tuỳ biến.
Đây là trao đổi đất lấy thế. Không bên nào tự động thắng; kết quả phụ thuộc vào toàn bàn.
Bên điểm sao chặn về phía nào
Khi Trắng xâm nhập, Đen phải chọn chặn từ phía nào: chặn dọc theo cạnh này hay cạnh kia. Lựa chọn này quyết định bức tường của Đen sẽ hướng về đâu. Nguyên tắc:
- Chặn để tường hướng về vùng mình muốn phát triển, ví dụ về phía cạnh mình đã có quân mở rộng.
- Đừng để tường hướng thẳng vào đất vững của đối phương, vì tường đó sẽ không làm được gì.
Đây là điều mà người chỉ thuộc chuỗi nước hay bỏ qua: chuỗi nước giống nhau, nhưng chặn sai phía thì kết quả khác hẳn. Bài chọn định thức theo hướng nói kỹ hơn.
Khi nào nên xâm nhập 3-3
Xâm nhập 3-3 là lựa chọn tốt khi:
- Bạn cần đất chắc để cân bằng với thế của đối phương.
- Bức tường mà đối phương sẽ nhận được không phát huy nhiều, ví dụ vì hướng tới vùng bạn đã có quân vững.
Nên cân nhắc lại khi:
- Đối phương đã có quân ở hai cạnh gần góc, làm góc chật và khó sống.
- Bức tường đối phương nhận được sẽ hướng vào một vùng lớn còn trống, biến thành đất rất nhiều.
Bên điểm sao chuẩn bị thế nào
Nếu bạn cầm điểm sao và không muốn bị xâm nhập, có thể khép góc bằng một quân nữa gần đó. Nhưng nhớ rằng khép góc là một nước hậu thủ; có khi nhường đối phương xâm nhập để lấy tường, rồi dùng tường tấn công, lại có lợi hơn. Xem nước lớn và nước gấp để cân nhắc thứ tự.
Luyện xâm nhập 3-3
Cách học tốt nhất là tự thử trên bàn 19×19 khi chơi online: lần lượt xâm nhập và bị xâm nhập, rồi xem lại trong tài khoản. Mỗi lần, hỏi: sau chuỗi nước, đất góc bao nhiêu, bức tường hướng về đâu, ai được đi tiếp? Ba câu hỏi đó giúp bạn hiểu định thức mà không cần thuộc.
Diễn biến chung sau xâm nhập, nói bằng lời
Không cần nhớ từng nước, bạn có thể hình dung diễn biến quen thuộc như sau. Trắng vào 3-3. Đen chặn ở một phía, ngăn Trắng bò ra cạnh đó. Trắng bò dọc theo cạnh còn lại để mở rộng chỗ sống. Đen chặn tiếp ở đầu nhóm trắng, dồn nó sát mép. Sau vài nước qua lại, Trắng có đủ không gian để sống ở góc, còn Đen có một bức tường dài hướng ra phía ngoài. Thường thì một bên có thêm một nước ở cuối chuỗi để hoàn thiện, và bên kia được đi chỗ khác.
Điều cần nắm: Trắng bò thấp, Đen chặn cao. Trắng lấy đất ở đường một, đường hai; Đen xây tường ở đường ba, đường bốn trở lên. Mỗi nước bò của Trắng được thêm chút đất nhưng cũng làm tường Đen dày thêm. Đây là lý do nhiều người nói xâm nhập 3-3 là "bán thế lấy đất".
Lỗi hay gặp của cả hai bên
- Bên xâm nhập bò quá lâu dọc đường hai: mỗi nước chỉ thêm một điểm nhưng tường đối phương dài ra mãi.
- Bên điểm sao chặn sai phía rồi không dùng tường: coi như cho đi mười điểm góc không nhận lại gì.
- Bên điểm sao để tường có điểm cắt: bên xâm nhập sống xong quay lại cắt tường, và bức tường trở thành gánh nặng.
Câu hỏi thường gặp
Xâm nhập 3-3 có phải lúc nào cũng sống?
Trong phần lớn trường hợp quân điểm sao đứng một mình, nhóm xâm nhập sống được nếu đi đúng. Nếu góc đã bị khép hoặc có quân hỗ trợ gần, việc sống có thể không còn chắc.
Bên bị xâm nhập có thiệt không?
Không hẳn. Họ mất đất góc nhưng có tường. Nếu dùng tường tốt, đó có thể là kết quả có lợi.
Nên xâm nhập sớm hay muộn?
Tuỳ toàn bàn. Xâm nhập sớm cho đối phương tường sớm; xâm nhập muộn có nguy cơ góc đã bị khép. Không có quy tắc cứng.
Vì sao chọn hướng chặn quan trọng vậy?
Vì nó quyết định bức tường của bên điểm sao hướng về đâu. Tường hướng đúng chỗ có giá trị lớn; hướng sai chỗ gần như vô dụng.
Người mới có nên dùng điểm sao không, khi biết sẽ bị xâm nhập?
Nên. Bị xâm nhập là cơ hội học cách dùng tường. Đó là kỹ năng rất quan trọng khi lên bàn lớn.
Có nên xâm nhập 3-3 ngay từ những nước đầu?
Trong cờ vây hiện đại, xâm nhập sớm khá phổ biến. Nhưng với người mới, hãy cân nhắc bức tường mà đối phương nhận được: nếu nó hướng về vùng trống lớn chưa ai chiếm, bạn có thể đang tặng đối phương một khung đất lớn.
Nếu mình là bên điểm sao, có nên chặn ngay khi đối phương xâm nhập?
Thường là nên, vì nếu không chặn, nhóm xâm nhập vừa sống thoải mái vừa phá rộng ra cạnh. Câu hỏi chính không phải có chặn hay không, mà là chặn từ phía nào.
