Với quân điểm sao của đối phương, xâm nhập 3-3 không phải lựa chọn duy nhất. Một cách khác, nhẹ nhàng hơn, là tiếp cận từ cạnh: đặt quân ở gần góc, cách quân điểm sao một khoảng, để giành phần cạnh và giữ khả năng xâm nhập về sau. Đây là điểm khởi đầu của rất nhiều định thức.
Tiếp cận thấp và tiếp cận cao
Hai kiểu tiếp cận phổ biến nhất khác nhau ở độ cao:
- Tiếp cận thấp (đường số ba, như c6): chắc chắn hơn, dễ tạo chỗ sống dọc cạnh, nhưng ít ảnh hưởng lên trên.
- Tiếp cận cao (đường số bốn, như f4): hướng ra trung tâm nhiều hơn, nhưng nhường phần đất bên dưới.
Sơ đồ đặt cả hai điểm để so sánh; trong ván thật bạn chọn một.
Bên điểm sao có ba hướng trả lời chính
Khi bị tiếp cận, bên điểm sao thường chọn một trong ba:
1. Đáp để giữ góc
Đặt quân gần góc, ví dụ theo hướng giữ phần đất góc và cạnh bên dưới. Kết quả thường là Đen giữ góc chắc, Trắng mở rộng dọc cạnh để có chỗ sống. Cả hai đều ổn định.
2. Bỏ đi chỗ khác
Nếu nơi khác trên bàn có nước lớn hơn, bên điểm sao có thể không trả lời (bỏ đi chỗ khác). Đổi lại, đối phương có thể đi thêm một nước ở góc, ví dụ tiếp cận lần hai hoặc vào 3-3, và góc có thể bị chia hoặc mất. Đây là lựa chọn dựa trên nước lớn và nước gấp.
3. Kẹp
Đặt quân ở cạnh, phía bên kia quân tiếp cận, chặn không cho nó mở rộng thoải mái. Kẹp là lựa chọn tấn công: nó buộc quân tiếp cận phải tìm cách sống hoặc chạy, và thường dẫn đến giao tranh sớm. Kẹp tốt khi bên điểm sao có quân hỗ trợ gần đó.
Chọn cách trả lời theo toàn bàn
Không có câu trả lời "đúng" duy nhất. Hãy nhìn:
- Phía nào của mình đã có quân? Kẹp về phía có quân hỗ trợ thì mạnh.
- Đối phương đã có quân ở đâu? Nếu quân tiếp cận có bạn đồng hành gần, kẹp khó thành công.
- Có nước lớn nào gấp hơn? Nếu có, cân nhắc bỏ góc để đi chỗ đó.
Chính vì vậy định thức cần được chọn theo toàn bàn, không theo thói quen. Bài chọn định thức theo hướng giải thích nguyên tắc chung.
Bên tiếp cận nên nghĩ gì
Người tiếp cận cần sẵn sàng cho cả ba kiểu trả lời:
- Nếu bị giữ góc, mở rộng dọc cạnh để có chỗ sống.
- Nếu đối phương bỏ đi, cân nhắc thêm một nước ở góc để lấy phần lớn hơn.
- Nếu bị kẹp, tìm cách sống nhanh hoặc chạy ra trung tâm, đừng để nhóm bị vây ở cạnh.
Luyện tập
Trên bàn 13×13 ở trang chủ, điểm sao cũng ở vị trí d4 và các điểm tương ứng. Thử tiếp cận điểm sao của máy và xem nó trả lời thế nào. Trên 19×19, luyện với người khi chơi online. Sau mỗi ván, xem lại góc trong tài khoản: ai có gì sau vài nước ở góc đó?
Tiếp cận hai phía
Nếu bên điểm sao bỏ không trả lời nước tiếp cận đầu tiên, bên tiếp cận có thể tiếp cận thêm từ phía cạnh kia, kẹp quân điểm sao vào giữa hai quân. Lúc đó quân điểm sao bị áp lực từ hai phía, thường phải tìm cách sống trong góc hoặc chạy ra ngoài. Đây là một phần của cái giá khi bỏ không trả lời: không mất ngay, nhưng góc trở nên khó chịu.
Ngược lại, nếu bạn là bên tiếp cận mà thấy đối phương bỏ đi, đừng vội tiếp cận lần hai theo phản xạ. Hỏi: mình được gì nếu kẹp quân điểm sao, và đối phương đã dùng nước bỏ đi đó để làm gì ở chỗ khác? Đôi khi nước lớn nhất lại là đáp trả ở chỗ đối phương vừa đi.
Mối liên hệ với xâm nhập 3-3
Tiếp cận và xâm nhập 3-3 không loại trừ nhau. Nhiều ván, bên tiếp cận ban đầu chỉ tiếp cận, rồi về sau, khi thời điểm thích hợp, mới xâm nhập 3-3 để lấy đất góc. Quân tiếp cận khi đó còn hỗ trợ nhóm xâm nhập sống dễ hơn.
Câu hỏi thường gặp
Nên tiếp cận thấp hay cao?
Tiếp cận thấp phổ biến và an toàn hơn cho người mới. Tiếp cận cao hợp khi bạn muốn hướng ra trung tâm hoặc đã có quân ở phía trên.
Tiếp cận có tốt hơn xâm nhập 3-3 không?
Hai lựa chọn khác nhau. Tiếp cận giữ nhiều khả năng, xâm nhập lấy đất góc ngay. Tuỳ toàn bàn mà chọn.
Kẹp có nguy hiểm cho bên điểm sao không?
Có thể, nếu quân kẹp bị cô lập và đối phương phản công. Kẹp tốt nhất khi có quân hỗ trợ gần đó.
Nếu mình bỏ không trả lời tiếp cận thì sao?
Đối phương có thể đi thêm ở góc. Bạn có thể mất một phần góc, nhưng đổi lại được nước lớn ở chỗ khác. Đáng hay không tuỳ giá trị hai bên.
Có cần nhớ nhiều biến sau tiếp cận không?
Chưa cần. Hiểu ba hướng trả lời và kết quả chung của mỗi hướng là đủ cho giai đoạn đầu.
Tiếp cận thấp có an toàn hơn tiếp cận cao không?
Nhìn chung là có, vì quân ở đường ba dễ tìm chỗ sống dọc cạnh. Tiếp cận cao đổi sự an toàn đó lấy hướng ra trung tâm.
Có nên kẹp ngay khi bị tiếp cận?
Chỉ khi có quân hỗ trợ ở cạnh đó hoặc khi bạn muốn giao tranh sớm. Kẹp mà không có hỗ trợ thì quân kẹp dễ trở thành mục tiêu.
Tiếp cận có dùng được trên bàn 9×9 không?
Ít khi. Trên 9×9 góc quá gần trung tâm, nước "tiếp cận" gần như lập tức thành giao tranh. Khái niệm tiếp cận có ý nghĩa rõ nhất trên 13×13 và 19×19.
Quân tiếp cận bị kẹp thì nên sống ở cạnh hay chạy ra ngoài?
Tuỳ không gian. Nếu cạnh còn đủ rộng để làm hai mắt, sống ở cạnh là chắc. Nếu cạnh chật, chạy ra trung tâm để tránh bị vây, rồi tìm cơ hội phản công.
