Chơi với máy là cách tốt nhất để bắt đầu: không ai thúc giục, không ngại thua, và muốn chơi lại lúc nào cũng được. Bài này đi cùng bạn qua ván đầu tiên trên trang chủ của Cờ Vây Việt, từ lúc chọn bàn tới lúc đếm điểm.
Chọn bàn và mức
Trang cho chọn bàn 9×9 hoặc 13×13, và bốn mức máy. Cho ván đầu tiên:
- Chọn 9×9. Ván ngắn và dễ nhìn. Xem vì sao nên bắt đầu bằng bàn 9×9.
- Chọn mức thấp nhất. Máy ở mức này đi lỏng tay, để bạn làm quen luật.
- Cầm Đen để được đi trước.
Không cần tài khoản để chơi. Nếu muốn lưu ván để xem lại, đăng nhập ở trang tài khoản bằng email.
Những nước đầu tiên
Bàn 9×9 trống, bạn đi đâu? Một vài lựa chọn hợp lý:
- Điểm giữa e5: chiếm trung tâm, dễ phát triển ra mọi hướng.
- Một điểm sao gần góc, như c3 hay g7: dễ làm đất ở góc.
- Điểm c4, d3 và các điểm tương tự ở đường số ba, số bốn.
Tránh đi đường số một, số hai ngay đầu ván: quá thấp, ít đất. Tránh đặt quân sát ngay quân máy vừa đi khi chưa có lý do.
Khi máy bắt đầu tấn công
Sau vài nước, máy sẽ đặt quân sát quân của bạn. Đừng hoảng. Hãy:
- Đếm khí nhóm bị áp sát. Còn ba, bốn khí thì chưa nguy.
- Nếu nhóm còn hai khí, cân nhắc nối thêm quân để tăng khí, hoặc đánh lại quân của máy nếu nó cũng yếu.
- Nếu nhóm còn một khí, quyết định nhanh: cứu hay bỏ. Xem thêm khí và bắt quân.
Nguyên tắc chung: đừng để nhóm nào quá ít khí mà không có kế hoạch.
Làm đất
Trong lúc giữ nhóm an toàn, hãy nghĩ về đất. Vùng trống được bao quanh bởi quân của bạn là điểm của bạn. Trên bàn 9×9, một góc được vây kín và một cạnh vững là đủ để cạnh tranh.
Một mẹo đơn giản: sau mỗi vài nước, nhìn toàn bàn và tự hỏi vùng nào của mình, vùng nào của máy, vùng nào chưa rõ. Nước tiếp theo thường nên đi ở vùng chưa rõ lớn nhất.
Khi thấy mình đang thua
Ván đầu, khả năng cao là bạn thua. Nhưng đừng thoát ngay. Hãy:
- Chơi tiếp đến cuối để trải nghiệm việc đóng biên và đếm điểm.
- Thử một cú xâm nhập vào vùng đất lớn của máy: có khi sống được, có khi không, nhưng đều là bài học.
Nếu thực sự muốn dừng, trang có nút đầu hàng và nút thoát, luôn sẵn sàng.
Kết thúc ván
Khi không còn chỗ nào đặt quân có ích, hãy bỏ lượt. Nếu máy cũng bỏ, ván kết thúc. Trước khi bỏ, nhớ tự bắt quân chết của máy còn nằm trong đất bạn, vì trang tính điểm đúng theo những gì có trên bàn. Đọc bỏ lượt và kết thúc ván để biết chi tiết.
Sau đó trang tính điểm diện tích: quân trên bàn cộng đất bao quanh, Trắng được cộng komi 7,5.
Sau ván đầu tiên
- Chơi ngay ván thứ hai. Ván thứ hai luôn dễ hơn ván đầu.
- Chuyển màu thỉnh thoảng để trải nghiệm cầm Trắng.
- Tăng mức khi thắng máy khoảng một nửa số ván ở mức hiện tại.
- Khi đã tự tin, thử chơi online với người thật.
Những gì thường xảy ra trong ván đầu
Để bạn không bất ngờ, đây là diễn biến quen thuộc của ván đầu tiên với máy. Mươi nước đầu, bạn và máy đặt quân quanh trung tâm, mọi thứ có vẻ yên bình. Rồi máy đặt một quân sát nhóm của bạn; bạn nối thêm, máy lại đánh tiếp. Nếu bạn không để ý khí, một nhóm nhỏ bị bắt, và trên bàn bỗng xuất hiện một khoảng trống lớn trong vùng của máy. Đừng nản: đây chính là lúc bạn hiểu khí quan trọng thế nào.
Nửa sau ván, máy thường đóng biên rất gọn. Bạn sẽ thấy nó đặt quân ở đường số một, số hai ở những chỗ ranh giới còn hở. Hãy học theo: đó là cách không để mất điểm oan ở cuối ván.
Ba câu hỏi sau ván đầu
Sau khi xem điểm, dành một phút trả lời:
- Nhóm đầu tiên của mình bị bắt ở nước thứ mấy, và nó có bao nhiêu khí ở nước trước đó?
- Vùng đất lớn nhất của mình ở đâu, và vì sao nó được giữ?
- Có lúc nào mình bỏ một chỗ lớn để đi một chỗ nhỏ không?
Ba câu hỏi này biến một ván thua thành một bài học cụ thể cho ván sau.
Chơi lại ngay với vai khác
Sau ván đầu, thử chơi ván thứ hai cầm Trắng. Đi sau, bạn sẽ thấy máy chiếm chỗ tốt trước và phải tìm cách chia bàn. Trải nghiệm cả hai vai giúp bạn hiểu komi và lợi thế đi trước rõ hơn nhiều so với đọc lý thuyết.
Câu hỏi thường gặp
Máy ở mức thấp nhất có dễ thắng không?
Dễ hơn các mức khác, nhưng người chưa từng chơi vẫn có thể thua vài ván đầu. Sau khi quen đếm khí, bạn sẽ thắng thường xuyên hơn.
Có nên cầm Trắng ngay từ đầu không?
Nên bắt đầu bằng Đen để được đi trước. Khi đã quen, cầm Trắng để tập phòng thủ và tận dụng komi 7,5 điểm.
Nếu máy bỏ lượt mà mình vẫn còn đi thì sao?
Máy có thể bỏ lượt khi thấy không còn nước có ích cho nó. Bạn vẫn có thể đi tiếp; ván chỉ kết thúc khi hai bên bỏ lượt liên tiếp.
Ván với máy có được lưu lại không?
Có, nếu bạn đã đăng nhập. Ván sẽ nằm trong trang tài khoản, xem lại được từng nước.
Nên chơi bao nhiêu ván mỗi ngày?
Hai đến ba ván 9×9 mỗi ngày là đủ để tiến bộ đều, miễn là sau mỗi ván bạn dành một phút nghĩ lại chỗ mình sai.
Nếu trang không cho đặt quân vào một điểm thì sao?
Điểm đó có thể là nước tự sát hoặc nước làm lặp lại thế cũ theo luật cướp. Đọc bài về nước tự sát và luật cướp để hiểu, rồi chọn một điểm khác.
